Boş beleş insanlarız ha.

Biz insanlar, ne istediğimizi bilmiyoruz. Ne istememiz gerektiği belirleniyor, biz de onu istiyoruz. Bütün medya saldırıyor "Bu güzeldir, bunu yapınca -ki çoğu zaman satın alınca oluyor bu- mutlu olacaksın!" diye. O kadar fazla söylüyorlar ki bunu, belli bir yerden sonra herkes "Evet, ihtiyacım olan şey bu aslında, bununla hayatım daha güzel olacak" diyor. Aslında, iş böyle değil. Pazarlama stratejileri kurbanlarıyız biz. "Bu iyidir, şu güzeldir" mantığı ile belli ürün ve hizmetlere kanalize ediliyoruz, onlara ulaştığımızda kendimizi mutlu sayıyoruz. Gerçekten istediğimiz şeyler ise -büyük ihtimalle- çok daha basit ve ucuz; ama ucuz ürünlere yönelmek, hatta hiç satın almamak piyasa gidişi için hiç de iyi değil.

Mesela, o kadar susuz kalınan Ramazan ayında Coca Cola reklam yapıyor; senede yaptığı 2-3 reklamdan birisi kesinlikle bu, hiç sekmiyor. Neden her sene aynı dönemde yapıyor diye düşündüm. Tamamen bir pazarlama oyunu bu. Kişi isteyip ulaşamadığında aklında kalır, bu doğru (ukte dediğimiz olgudan bahsediyorum). Daha sonra ürünü gördüğünüzde bir içiniz kamaşır, alasınız gelir. Adamlar ürünü eline değil, beynine yerleştiriyor. Er ya da geç onu alacaksın, çünkü sen farketmesen de onu istiyorsun.

Buna benzer olarak (çoğumuzun bildiği) bir "25 kare" olayı var. İnsan gözü sıralı olarak gelen ve bir saniye içinde geçen yirmi dört kareyi oynuyormuş gibi görür (Açıklamak gerekirse, bir saniyede çekilen 24 kare önünüzden geçse, siz onları fotoğraf kareleri olarak değil, devam eden bir vidyo olarak görürsünüz.). Ancak, insan gözü yirmi dört karede sınırlı iken, beyin daha fazlasını algılayabilir. Bunun en güzide örneği de "Fight Club" filmindedir. Filmin iki veya üç yerinde (tam hatırlamıyorum) ekranda flash gibi erkek cinsel organı (Bir kibarım bir kibarım ki sorma!) belirir ve kaybolur. İzlediğiniz zaman yakalamanız çok zordur, imkansız bile denilebilir. Düşündüğünüzde ise, gördüğünüzden kesinlikle eminsinizdir. Bu teknik ile birlikte bazı filmlerde reklamlar uygulanmıştır. Yani, sizin görmediğiniz bir şeyi size gözleriniz vasıtası ile öğretirler, daha sonra da satarlar. Çok az kişi kendine "Ben bunu neden istiyorum?" diye sormuştur, soranlar ise maksimum subjektiflik ile "Aldığımda mutlu olacağım, o yüzden istiyorum" derler. Kendini kandırmaya bak!

Konumuza dönersek, bir şeyi neden istediğimizi düşünmemiz; onun bize gerçekten uygun olup olmadığını, ihtiyaçlarımız ile örtüşüp örtüşmediğini iyice tartmamız gerekir. Yaptığımız şey ise tam aksine, tüketim çılgınlığı.

Tüketim derken, elimizdeki her şeyi hızlıca tüketiyoruz. Tüketmek denildiğinde akla ilk para geliyor, ama burada paradan bahsetmiyorum ben. Diğer harcamalarımızdan söz ediyorum. Mesela, hayatımızı, elimizdeki zamanı idareli kullanmıyoruz. Boş boş ebliyoruz bazen, daha sonra da kaçınılmaz son olarak bir haftalık işi iki günde yapmaya çalışıyoruz. Hem ruhsal açıdan yıpranıyoruz, hem de yaptığımız işin kalitesini düşürmüş oluyoruz. Sorsan iş yapıyoruz ama, kar mı zarar mı belli değil.

Sevgimizi de fütursuzca harcıyoruz. Şıpsevdilik moda haline gelmiş, "Evlenip balayına, bekar kalıp alayına" mantığı moda olmuş. İçgüdüleri ile hareket eden bir sürü insan, nereye gittikleri belli değil. Sürekli bir isyan, sürekli bir "gider yapma" ile birlikte aşk peşindeler. Komikler kanımca, oldukça komikler hem de. O sabaha kadar "Önce şöyle solladım, sonra indim böyle dedim, bunu da vurdum kafasına öldü" şeklinde hikayeler sıkıp prim yapmaya çalışan gençler, bir anda kuzu oluyorlar. "Abi çok seviyorum ya, ne yapacağım ben?" sözleri dillerine dolanıyor. Adamlar hayatı o kadar sallama, o kadar başıboş geçiriyorlar ki, duyguları kanalize olduğu noktadan sel gibi geliyor; saman alevi gibi de kısa süre sonra sönüp gidiyor. Biraz daha kendinden emin, efendi, ne yaptığını bilen gençler olsaydınız ya keşke. Böylelikle ne istediğini bilen, dolayısı ile "fevri davranışlardan uzak bireyler" gibi davranarak daha mutlu olabilirdiniz.

Sevgi, bir anda harcanacak bir şey değildir a dostlar. Çünkü kendi içerisinde bir çıkar ilişkisi barındırır ve bir anda bütün amaçlarınıza ulaşmanız mümkün olmadığı için hayal kırıklıkları kaçınılmaz sonunuz haline gelir. Şu çıkar ilişkisi konusunu biraz daha açacak olursam, önceden de bahsettiğim gibi, her insan kendine çalışır. Ben hareketten bir şekilde (acısından veya mutluluğundan) haz almıyorsam, o benim için "kötüdür". Yani, ben seni seviyorsam, seni sevmek beni mutlu ettiği için seni seviyorum, kara kaşına kara gözüne değil yani. Senden ayrıldığımda üzülüyorsam, ileride yaşayacağım mutlulukları kaybettiğim için, onları telafi edemeyeceğim korkusunu ve çaresizliğini hissettiğim için üzülüyorum, sen kötü bir durumda kaldın diye değil yani. Senin kötü durumuna da üzülürüm, ama bunun sebebi de kendime seni önemsiyormuş hissi verip, kendimi rahatlatmak. Her hareketimiz çıkar, her hareketimiz bencillik yani. Sevgi ile bağdaştıracak olursam; eğer siz bütün taleplerinizi yağmur gibi beklerseniz, alacağınız cevaplar sizi tatmin etmez, dolayısı ile hayal kırıklığına uğrarsınız ve en kötüsü de "Acaba yanlış mı yaptım?" düşüncesine kapılırsınız. Eğer şüpheye düşerseniz, sonunuz gerçekten çok hayırlı değil; çünkü şüphe eninde sonunda istediğini alan bir saiktir. Kemirir, kemirir, yer bitirir sizi. Bunun sebebi de, hata yapmış olma düşüncenizdir, fazlası değil. Fakat mantıklı düşünmüş olsaydınız; zaten isteklerinizin kısa sürede gerçekleştirilemez olduğunu, akla sığmayan bir şey istediğinizi fark edip, beklentilerinizi de ona göre ayarlardınız. Yavaş yavaş, sakin sakin, içinizdeki heyecanı tüketmeden severdiniz karşınızdakini, ne de güzel olurdu.

Her şeyi tükettik, bir leylek kaldı mantığı ile her önümüze çıkana saldırdığımız sürece mutluluğumuzun sürekli olması mümkün değil. Burada "sürekli", "her zaman" anlamında değil, "istikrarlı" anlamında. Hepimiz biliyoruz ki her zaman mutlu olmamız mümkün değil, ama en azından elimizdekini zamana yayarak keyifli bir hayat sürmemiz mümkün.

Yine uzatacaktım, uzatmayacağım. Aklımda olsun, bir sonraki konum, para! Uff, olsa da yesek.

  

 

İstedim, olacak!

İnsanlar ne garip değil mi? Duygularıyla hareket ediyorlar, ama sonra bunu mantıkla çözmeye çalışıyorlar. Her hareketlerine bir mantık uyduruyorlar ki, yaptıklarını meşru kılabilsinler. Aslında, dışarıdan bakan insanlar için değil bu, daha çok iç huzur için. Çünkü hatalarınızdan dolayı kendinize kızarsınız, başkasına değil. Peki, ya siz hatalı değilseniz? O zaman elbet kızacak birilerini bulabilirsiniz, bu çok kolaydır; ama mühim olan birilerine kızmaktan çok kendine kızmamaktır. İnsan kendinden özür dileyemez, dolayısı ile kendisine olan kızgınlıkları da diğerlerine nazaran daha acı verici olur. Acıdan hoşlanıyor olabilirsiniz, o ayrı bir nokta tabi (yazar, burada önceki yazısına gönderme yapıyor).

Zamanla bazı şeyleri daha iyi anlıyor insan. Büyüklerin "Sen anlamazsın" dediği hususlar vardır ya, biz de kızıp "Neyini anlamayacaksam!" diye çığırırdık hani; aslında hakları vardı. Onlar bize uzun uzun anlatsa bile biz yeterince anlamadık o zamanlar, cahil cahil yorumlar yaptık. Yine de alttan aldılar, biz de "Adam yerine konuluyoruz" diyerek sevindik. Bazıları geliyor aklıma ara ara, ne ilginç olaylarmış arkadaş! Sonra da verdiğim cevapları düşünüyorum, tek kelime ile SIĞ! Yapıcı zaten değil, ama o yönde bir çabası var. Bir de "Benim de başıma benzer bir olay geldi aslında" diyerek dert ortaklığı yapmaya çalıştığım durumlar var ki, komik bile değil. Mesela; adam "Arabam yandı" demiş, ben de "Sorma ya, benim bisikletin de frenlerinde sıkıntı var" demişim. İdrak edememişim durumu. Şimdi düşündüğümde, kendime ne diyeceğimi bilemiyorum. Olur olmaz tepkilerim yüzünden veya anlatması için ısrar ettim diye kendime mi kızayım, yoksa iyice anlatamadı diye adama mı kızayım bilemiyorum. Ama mantıklı olan karşımdakine kızmak oluyor tabi ki, ben de ona verip veriştiriyorum. Aslında, burada kızılacak kimse yok, ben çocuktum daha; ama düşününce kendimi "mal" gibi hissettiğim için birilerine sinirlenmeliyim. Kendime dönmem de mantıklı değil, dolayısı ile diğer insanlara sarmalıyım.

Aslında birilerine giydirmek zorunda olmam da çok ilginç. Kabul et, otur; nedir yani? Ama yok, kendimi aklayacağım ya bir şekilde, yağ gibi çıkacağım ya üste; elimden geleni ardıma koymuyorum. Hatta, düşündükçe inanıyorum bile denilebilir bazılarına. Karşımdakine o kadar hak vermiyorum ki, kendime inanamıyorum. Olaya baksan, tırt bile değil; ama benim için kendimle tartışma sebebi ve dolayısıyla namus meselesi kıvamında. Sanırım biz insanlar hiç bir zaman yeterince objektif olamayacağız, yeterince empati yapamayacağız. Hatta, yiğidi öldürsek de hakkını tam anlamıyla vermeyeceğiz. Çünkü ne verirsek, kendimizden veriyoruz. Az ise maldan, çok ise candan; ama bir şekilde bizden gidiyor.

Ne kadar da korkarmışım ben bir şeyleri kaybetmekten? Öyle bir "Ne giderse benden gidiyor" diyorum ki, okuyan da dünyaları verdim zanneder. Aslında, verdiğim de bir şey yok, belki bir kaç taviz. Hatta bunları düşünerek kendimi mutlu ediyor bile olabilirim (yazar bir daha önceki yazılarına gönderme yaptı). İşte burada anlaşılıyor gözü aç insan. Aldığını hakkı sayar, verdiğini zarar. Çünkü onun olan her şeyi hak etmiştir, dişinden tırnağından artırmıştır, tırnaklarıyla kazımıştır. Seninki ise, bir şekilde sana gönderilmiştir bir yerlerden, zaten çok da önemli değildir o kısmı. Sendeyken değil, ondayken değerli olacaktır çünkü.

Aç gözlülük herkesin içinde vardır, az veya fazla. Asıl sorun şu ki, bazısını incelediğinizde harisliğin ete kemiğe bürünmüş halini görürsünüz. O kadar kötüdür ki durumları, "Üç kuruş için babasını satar" denilen cinstendirler. Bunun aksine, bazı insanda ise yok gibidir. Sanki senin için canını verse, yetmez, hala bir şeyler vermeye uğraşacaktır. Ben burada iki şey düşünüyorum: Ya adam eve gidince bunları düşünüp mutlu olacak, ya da "Abi hayır diyemiyorum işte, yap dedi yaptım. Hayır demeyi öğrenmem gerek" diyerek pişmanlık duyacak. Üçüncü bir ihtimal daha var ki (hep bu ihtimali isterim ben), o da "Ne olacak, canın sağ olsun" demesidir. Ama senin yüzüne değil, içten içe. Üçüncüsüne çok inanmıyorum ben, o yüzden ihtimal olarak saymadım en başta.

Sanırım yanıldım a dostlar! Çünkü tepkimiz yaptığımız hareketin boyutları ile direk orantılı. Bir nevi, nerede daha çok tatmin oluyorsak, cevabımızı orada kullanıyoruz. Küçükse önemsiz diyoruz, orta halli ise "Canın sağ olsun" diyerek zihnimizde tadını çıkarıyoruz, eğer büyük bir şey yaptıysak ise iki durum var yine: Ya reklamımızı yapmasını bekliyor ve üst düzey bir ego artışı bekliyoruz, ya da geri verdiği herhangi bir şeyin (teşekkür, hediye, aksiyon gibi) yeterli olmadığını düşünerek kızıyoruz.

Bunları da, tamamen doymazlığımızdan yapıyoruz. Ya malımıza doyamıyoruz, ya da kendimize. Çok ulvi bir insan olarak yeterince tebrik alamamak nedir bilir misiniz siz? O burukluk insanı ne kadar yıkar? Adam senin için dünyaları vermiş, senden aldığı kuru bir teşekkür. Yetmez, adam tebriğe aç çünkü! Herkes iyi bir şeyler yaparken, herkes birbirini onore ederken bu garibimin şuçu ne? O da istiyor bunu, övülmek istiyor. Aslında maddi açlıktan daha kötü bu durum, çünkü daha çok hırslandırıyor karşı tarafı. Kurup kaldırmaya başlıyor, akıl almaz işler yapıyor kendini ispatlamak için.

Bu aç gözlülük ilişkilerimizde de var aslında. Karşı tarafa kendini "önemli, umursanmış, değerli" hissettirmelisiniz, yoksa durum sıkıntılı oluyor. Çünkü herkesten beklediğini, sizden de bekliyor; ama sadece size açık açık ilgisizliğinizi söyleyebiliyor. Siz aslında gayet ilgilisiniz, önemsiyorsunuz; yetmez! Pohpohlanmak istiyor insanlar, yaptıklarının göze batması ve farkedilmesi beklentisi içerisindeler. Siz farketmiyorsunuz, hatta belki farkedilecek bir şey de değil; olsun. Onu görmeniz, ona hakkını vermeniz gerekiyor. Eğer eşiniz iyiyse, kazanıyorsunuz; çünkü yaptığınız yorumların (iyi veya kötü) kendisini geliştireceğini biliyor ve farkındalık boyutundan istediğini alıyor. Ama bir de özellikle "beğenilsin" istiyorsa, ağlarsınız. Sürekli bir yüceltme, sürekli bir yalandan sevimlilik peşinde koşarsınız. Zaten ya bunu yaparsınız, ya da bu diyardan gidersiniz. Çünkü eşiniz "Kendisini özel hissettirmediğiniz ve ilgi göstermediğiniz için" çemkirmeye başlar, belli bir zaman sonra da dayanamazsınız zaten.

Bunun acısını çeken çokça insan olduğunu düşünüyorum, sebebi ise toplum olarak takdir etmeyi zayıflık saymamız. "Evet, güzel olmuş, tebrikler" diyemiyoruz, herkesin yaptığı işi zaten herkes yapmak zorunda olduğu için yapıyor, fazladan bir şey yok. Fazlasını değil ya, yaptığının karşılığını verin herkese. Herkese babanızın oğluymuş gibi davranmayın, başarmışsa bir "eyvallah"'ı esirgemeyin.

Bu konuyu sonra devam ettireceğim, zira yazılarım çok uzun oluyormuş, okunmuyormuş. Bu da başlı başına bir konu ya aslında, onun hakkında da konuşurum elbet. Ne de çok severmişim konuşmayı arkadaş!

Kendim için istiyorsam..

İnsan olmak aslında düşündüğümüz kadar kolay değil. "Sizin özgürlüğünüz, bir başkasının özgürlüğünün başladığı yere kadardır" gibi bir söz var ya (tam olarak hatırlamıyorum, buna benzer bir şeydi), kısmen doğru. Her hareketimizin başkaları için de sonuçları var. Herkesi memnun edecek şekilde hareket etmemiz mümkün değil, ama davranışlarımızda toplumu da göz ardı etmemeliyiz. Bir çok şeye ihtiyacımız olabilir, çok fazla isteğimiz de olabilir; ancak bunları gerçekleştirirken çevreye minimum zarar ile, diğer söyleyişle "yüksek toplum memnuniyeti" ile hareket etmeliyiz.

Örneğin, bir ülkenin başbakanı geldiğinde bin kişinin işi aksamamalı. O hızlı gidecek, güvenli gidecek diye ben yolumu bir saat uzatmamalıyım. Başbakansın, zaten iki kilometre konvoy ile geziyorsun; üzerine bir de geldiğin yerin yolu kapalı, geçtiğin yollar kapalı. Nasıl bir mantıktır bu, nasıl bir iradedir? Veya; nasıl bir bencilliktir, nasıl bir korkudur? Sen yüz metrelik bir yolu kapattın diye ben gideceğim yere yarım saat geç kalıyorum, kayda değer bir mazeretim de yok. Birileri gelmiş, -nasıl birileri ise artık- yollar kapanmış, olan bana olmuş. Tamam, gel, otur; ama benim hayatıma tecavüz etme.

İnsanların değiştiremeyeceği iki özellik olduğundan bahsedilir, aç gözlülük ve bencillik. Bencillik boyutundan başladım, oradan devam edeyim.

Hareketlerimizi incelediğimiz zaman, başkaları için çok fazla fedakarlık yaptığını düşününen insanların bile aslında bir çok şeyi kendileri için yaptığını görürüz. İşin aslı, bir bir çok hareketimizi kendimiz için yapar, bunları da başkaları için yapmış gibi göstererek toplum içerisinde "iyi insan, cici insan" imajı yakalamaya çalışırız. Bu imaj bize yaptığımız "fedakarlıktan" çok daha fazlasını getirir, ki bu da ego tatminidir. Ben senin için Beşiktaş'tan İstinye'ye kadar sırtımda yirmi kilogramlık bir çanta ile yürüyebilirim, ama mühim olan bu değildir. Eğer sen bu hareketimi takdir edersen, bundan dolayı beni pohpohlarsan; hatta mümkünse bunu etrafına (mümkünse beni tanıyan, benim karşıma geçip de hareketimin ne kadar şahane olduğunu uzun uzun anlatacak olan kişiler olsun bunlar) da anlatırsan ben karşılığımı alırım. Böylece çevrem iyi, fedakar ve bilimum şahane özellikleri kendinde barındıran bir insan olduğumu düşünür, bunu da bana söyleyerek kendimi "olmadığımı düşündüğüm, ama kesinlikle olmak istediğim" biri olarak görmemi sağlar.

Akıllara verilmiş ciddi tavizler, yapılmış karşılıksız iyilikler gelir. Biz sadece o iyiliği yaptığımızı bilmek, her seferinde hareketimizi düşünerek kendimizi iyi hissetmek için bile onun yüz misli tavizlere, yüklere, ağırlıklara katlanabiliriz. Ama bunu karşılıksız olarak göstermek? İşte bu, paha biçilemez. Ben hem iyi olduğumu düşünüyorum, hem de sen benim iyi olduğumu düşünüyorsun, değmeyin keyfime.

İnsanların mutluluk kadar acıyı da sevdiklerini söyler Dostoyevski. Acının da bir nevi tatmin getirdiğini, bazılarının ise mutluluğa bile tercih edecek kadar çok sevdiklerinden bahseder. Mesela, melankolik müzik dinlemenin mantığına gelelim. Ciddi bir dinleyici kitlesi olduğu doğrudur, peki neden? Neden neşeli olmayan müziklerle ruhumu daraltayım, oturduğum yerden canımı sıkayım ki? Onun yerine çiftetelli açarım, güle oynaya eğlenirim. İşte, burada acının çekiciliği geliyor. Ben ayrılıkları, üzüntüleri düşünerek kendimi daha kötü hissetmeye çalışıyorum ki, acının bana sunduğu bütün zevklerden faydalanabileyim. Sorsanız, kimse kabul etmez. "Neden öyle olsun, neden böyle hissedeyim?" derler. İcraata geldiği zaman ise, işler değişir. Sorsam, kaç kişi Sezen Aksu'nun "Geri Dön" şarkısını bilmez? Herkes bilir, severek de dinler. Şarkının neresinden tutsanız elinizde kalır, acı doludur. Peki, notaları çok iyi olduğu, gitar ile piyano arası geçişleri ve senkopları çok başarılı olduğu için mi dinliyorsunuz? Hayır, o "mood" (bunu da yazdım ya, yazıklar olsun bana), o haleti ruhiye sizi mutlu ettiği için dinliyorsunuz.

Şimdi, acıyı da istediğimizi kabul ettiğimize göre, artık fedakarlık diye bir şey olmadığını anlamış bulunuyoruz değil mi? Salt fedakarlık, aklı olan insanların yapabileceği bir şey değildir, iyi-kötü bir tarafından kendine de bir pay çıkaracaktır o kişi. "Fedakarlık" ise, tamamen karşılıksızdır, hibedir. Hemen bir gelir-gider dengesi yaparak (zararınızın daha fazla olduğunu, dolayısı ile karşılığını alamadığınız bir hareketi yaptığınız düşüncesine kapılmak gibi) kendinizi avutmaya çalışmayın, çünkü bu hamle egonuzu yükseltmekten başka bir işe yaramaz. Zararınızın daha fazla olduğunu bilmek, yani fedakarlık yaptığınızı bilmek aynı oranda karınızı da artıracağı için; belli bir yerde oransal olarak neredeyse eşit olacaktır. Yani elde var sıfır.

"Bencil bir insan değilim" demeden önce iki defa düşünün, çünkü öyle olduğunuzu biliyorsunuz. Sadece "jestlerinizi" karşınızdakinin gözüne sokmayarak belki bir nebze ılımlı, "iyi insan" olabilirsiniz. Diğer yandan, bunlar hakkında düşünmeyerek de gayet rahat yaşayabilir; başı dik, zihni açık bir genç olabilirsiniz. Ama tek isteğim, kendinizi kandırmayın.

Aç gözlülük konusuna zamanım kalmadı, bir sonraki sefere onun hakkında da atıp tutarım. En nihayetinde, kafam rahat!

Aslında var ya..

Dışarıda hafif hafif kar yağmakta, ben de evde ölümüne pineklemekteyim. Yapmam gereken işleri sürekli kafamda sıralıyorum, bir türlü de bitiremiyorum. Biri bitse diğeri, sonra diğeri, sonra diğeri.. Ama şöyle bir sorunumuz var ki, sanırım şu anda bitti. Atacağım mailler, çizeceğim eskiz, yapacağım ödev bitti. Bitmesi, bitmemesinden daha büyük sıkıntı imiş, bunu anladım ben de.

Hep öyle değil midir zaten? Sürekli bir koşuşturma içerisindeyizdir hepimiz. Bu yoğunluktan sürekli şikayet eder, nefes alamadığımızı söyleriz sürekli. Bir boşluk isteriz, hiç bir şey yapmayacağımız bir süre. Elbet o zaman da gelir sonunda. Ama biz yine memnun olmayız ondan. Uzun olduğunda "hiç bir şey yapmamaktan" sıkılırız, kısa olduğunda ise "yetmemesinden". Ama şöyle bir gerçek var ki, aslında biz yoğunluğu seviyoruz. "Haydi oradan, bırak şimdi, gel sen benim gibi çalış da görürüm sevip sevmediğini" seslerini şimdiden duyar gibiyim. Ancak, tatilin huzur verebilmesi için öncesinde bir çalışma, yorulma gerekiyor. On iki ay tatil yaptığınızı düşünsenize, nasıl olurdu? Onun yerine, çalıştığımız zamanları tatil yapıp, tatillerimizi iş günü olarak sayalım. Çok sıkıcı geliyor bu bana. Belki de sabahtan beri evde oturduğum içindir.

Bunun yanında takıldığım diğer konu ise,  insanların sürekli çalışmaktan kaçmak istemeleri. Neden? Neden sürekli kaytarmak, yatmak peşindeyiz biz? "Bu dünyaya çalışmaya mı geldik?" diyorlar, yatmaya mı geldiniz? Dünyanın düzeni, gereksinimler, para falan değil konu; hepsinin tamam olduğunu düşünün. İnsan bünyesine çalışmak gerekir, hareket gerekir. Tamam, bunun yerine çok daha eğlenceli şeyler yapılabilir; ama çalışmak, üretmek de gereklidir. Bir ürün, bir proje ortaya koymanın keyfini yaşamalıdır insanlar.

Lakin ki, ülkemizin çalışma koşularının kötü olduğu gerçeği de var. Yani, aslında Türkiye'de çalışan bir insanın yatmak yayılmak istemesi normal gelebilir. Yazını kışını, gecesini gündüzünü üç kuruş para için çalışan kişiye benim gibi biri "Aslında çalışmak iyidir, candır" dediği zaman kızabilir insanlar. Haklıdırlar da. Mesaiye kalmanın, hafta sonu işe gitmenin rutin olduğu yerler var ve sayıları azımsanacak gibi değil. Ne düşünüyorlar bilmiyorum, acaba onlar da "çalışmaya geldik dünyaya, yatmaya mı geldik" diye mi düşünüyorlar. Benim söylemek istediğim o değil ki. Sadece yatmak mantıklı değil, sürekli kaytarmak mantıklı değil. Bir sigara daha içerek molayı on dakika daha uzatmak mantıklı değil. Verimli çalışarak işleri kısa sürede halletmek ve kalan zamanı kaliteli geçirmek mantıklı. Gerçi, insanın suyunu çıkarana kadar çalıştırmayı, beş kişilik işi bir kişiye yaptırmayı uygun gören sistemde ben kime laf anlatmaya çalışıyorsam. Benimki de iş işte. Bahsettikçe soğudum bu konudan, değiştireceğim.

Bugün kargo geldi bana. Doğadan Çay bana 25li poşet çay göndermiş, hem de afilisinden: "Bergamot aromalı earl grey". Tamam, güzel bir hareket, iyi bir pazarlama şekli. Ama şöyle bir sıkıntı var ki, poşet açılmış, sonra bantlanmış. İki ihtimal var burada, birincisi "defolu" ürünleri yolluyorlar, ikincisi de kargo şirketinin veya kuryenin elinde poşet zarar görmüş. Daha da ilginci, 25li poşet çayın içinde 19 tane var. 

Burada aslında birinin yaptığı büyük bir saçmalık var. Jest yapmaya çalışıyorsun, güzel bir kuruluş olarak görünmeye çalışıyorsun; ama açılmış poşet gönderiyorsun. Bir şirket olarak buna tamah etmen çok acı verici. Diyelim ki sorun kargo şirketinde (ki bence yüksek ihtimalli olan da bu). Sana verilen kutuyu sen nasıl açarsın? Haydi açtın, içinden nasıl alırsın? Burada benim takıldığım nokta üç-beş tane sallama çay değil, düzgün yapılmayan işler. Amcamın canı çay çekmiş, açmış kutuyu almış içinden. Oh, paşamdaki keyfe bak. O kadar çay istiyorsan geldiğinde söyle, bir çay yaparım ben sana zaten. Ama işini adam gibi yap arkadaşım.

O kadar çalışmak lazım, üretmek lazım diyorum ama, kimsenin gönlü olmuyor ki arkadaş bu işten. Adam ne düşünmüş, ben ne düşünüyorum. Ben "saygısızlık" diyorum, o adam "Her paketten beş tane alsam, yüz paketten beş yüz tane yapar. Eşe dosta da dağıtırım, evde de bir sene çay sıkıntımız olmaz" diye düşünüyor olabilir. Asgari ücret açlık sınırının yarısı kadar olursa olacağı budur (Rakamlara bakmadım, öyle olduğunu düşünüyorum). 600 lira ver adama, sonra da "Bütün gün bu soğukta gez, bunları evlere dağıt. Beğenmiyorsan, on dakika içinde yerine başkasını bulurum" de. O adam da ne yapsın artık, her şey beklenir ondan.

Beleş çayı almış, hala bık bık ötüyorum değil mi? Ben earl grey sevmiyorum arkadaşım, tek sebebi bu!

Oldu gibi, oldu mu?

Evet,

Bloguma ilk yazımı yazmaya başlamış bulunuyorum. Açıkçası, hakkında yazmayı planladığım çok fazla şey var; ama böyle bir girişten sonra herhangi birine nasıl geçeceğimi bilemiyorum. Böyle ufak ufak, çaktırmadan, köşeleri olmayan bir geçiş yapsam şahane olur aslında. Ama biliyorsunuz ki, bu zor. Aslında bahsetmek istediğiniz konu bambaşka iken, sizin yaptığınız yanlış bir girişle oraya giden yolu uzatmanız, hatta gidişatı saçma bir hale getirmeniz gayet olası. 

Mesela, ne zamandır fotoğraf çekmek istediğimi, buna duyduğum özlemi ve bu konudaki çözümümü içeren bir yaz yazmak istiyorum; ama yazmaya "Aslında hayat çok garip değil mi, her gün binlerce insan ölüyor" diyerek başladığımda işler karışıyor. Konuları bağlamak zorlaşıyor. "Dam üstünde saksağan, vur beline kazmayı" olmaması için önce ölümlerden (belki küsüratlı bir kaç değer de veririm, çarpıcı olması açısından), sonra hayatın kısalığından, daha sonra da bu kısa hayatımıza ne kadar çok şey sığdırmaya çalıştığımızdan bahsetmeliyim. Akabinde, sığdırmaya çalıştığımız aktiviteleri kendim üzerinden özelleştirmeli, kendi aktivitelerimden örnek vermeli, buradan da doğru cümleler ile doğru kanalı bulup fotoğraf hasretime gelmeliyim. Aslında çok kolay gibi görünüyor, ama "saçmalamamak" adına gerektirdiği şeyler bunlar. 

Aslında, saçmalamamak da değil, bildiğiniz bir yazının akıcılık özelliği bu. Akıcılık özelliği olmayan yazılardan şahsen hazzetmiyorum, o yüzden de köşe yazılarını okumakta güçlük çektiğim söylenebilir. Ya tek konu istiyorum, ya da birbiri ile bağlantılı konular. Önce hafta sonu yapılan derbiden bahsedip, oradan meclise, oradan da Adıyaman'daki sosyo-kültürel hayata değinen yazıları okurken sıkılıyorum. Çok güzel yazılar var, onlara lafım yok. Tam "Ne diyor bu adam böyle ya?!" dediğiniz anda tokat gibi gelen bir bağlantı ile adeta mest ediyor. Böyle yazıları bulduğunuz zaman gerçekten kopyalamak ve saklamak istiyorsunuz, çünkü sayıları çok fazla değil. Gönül isterdi ki fazla olsun, sürekli güzel içerikli yazılar okuyarak kendimizden geçelim.

Ancak, maatteessüf, yoğunlukla acınası yazılar okuyorum. İçerikten bahsetmiyorum, konudan bahsetmiyorum, gidişten bahsediyorum. Hani şarkıları çok dinlediğinizde daha bir güzel gelir ya, onun sebebinin "şarkıyı yazanı daha iyi anlamak, şarkının vermek istediğini daha iyi almak" olduğunu düşünürüm. Beğenmediğim yazıları tekrar tekrar bunu düşünerek okuyorum, "Acaba ne düşünmüştür, ne demek istemiştir?" diye. Bulamıyorum. Konular kopuk, daldan dala atlamış; özneler havalarda uçuşuyor, hangisi hangi konuya ait belli değil. Bir de bu yazıları insanlar severek paylaşıyorlar, bu da çok ilginç geliyor bana. Benim göremediğim ışığı onlar mı gördü? Acaba ben çok şey istedim de onlar az ile mi yetindi? Yoksa benim bilmediğim ve konuyu tamamlayıcı başka yazılar var ve eksiklik aslında bende mi? Belki de. 

Burada belki de diyerek acaba ben de onlar gibi mi yaptım acaba? Kopuk kopuk şeyler yazıp sonra çok yuvarlak bir ifade ile kendimce konuya bir son mu verdim? Gidişata bakılınca tam benim eleştirileri kabul etmem gereken kısımda (ben yazdığım için özeleştiri yapmam gereken kısım oluyor burası), bir "belki de" ile kurtarıyorum paçayı. Sen o kadar yüklen, o kadar "şurası olmamış, burası olmamış" de, ondan sonra da gel "e her şey mümkün tabi" gibi bir bitiriş yap. 

Adil değil böyle son bulması, insanlara yüklendiğim kadar kendime de yüklenebilmeliyim ki, onlarda gördüğüm eksikler kadar kendi yanlışlarımı da görebileyim. Kimse beni benden iyi tanıyamaz, içimi bilemez değil mi? Yaptığımız en büyük yanlış ise, kendimizi kandırmaktır şüphesiz. Bazen en çok hangi konularda üzüldüğümü düşünüyorum. Vardığım sonuç şaşırtıcı: Çok fazla düşünmediğim, ama adım gibi bildiğim konuları bir insan yüzüme vurduğunda beton etkisi yapıyor. Çünkü ben onu düşünmekten kaçtım, biliyordum üzüleceğimi. Sonucunda ne oldu? Karşımdaki insan bariz görünen bir durumu yüzüme söyledi, bildiğim halde şok oldum, o da kendi insan sarrafı saydı. Yok yere prim verdim adama, egosunu yükselttim. Ama konuyu bana söylediğinde kendimden emin bir "biliyorum" veya "farkındayım" deseydim; herkes yerli yerinde oturacaktı, aramızda yoktan bir kaynaşma, inceden bir bağ oluşmamış olacaktı. 

Hani karşındaki bir şey söyler de için cız eder ya, anlamsız bir yakınlık belirir içinde ona karşı. Sanırsın ki o kişi seni anlıyor, sana sırdaş. Aslında adam sana aklına gelen ilk şeyi söylüyor, ama sen sürekli ondan kaçtığın için yakalanmış hissediyorsun kendini. Sen kendini sürekli konuşmaya muhtaç hissediyorsun, çünkü kendi kendine söylemek yemiyor. Yakıştıramıyorsun kendine söylediğin sözleri, ama aslında sen tam olarak o söylediğin sözlersin. Ne eksik, ne fazla. Birisi söylese ortalığı birbirine katarsın, sen bile kendine söyleyemezsin. O kadar utanırsın ki söylediğinde, o kadar kötü hissedersin ki kendini, başka hiç kimse o etkiyi yaratamaz sende. İnsan en çok kendisinden korkarmış meğer, ne garip. 

Sevgi, bu korkuyu örtbas etme şekli olabilir aslında (bu konuyu fazla düşünmediğim için yazacağım şeyler temelsiz, dayanaksız, yalan yanlış olabilir). İnsanlar; en büyük korkularından, kendilerinden kaçmak için ilgilerini bir başkasına kanalize ediyorlar. Böylece kendileri hakkında düşünmemiş oluyorlar; hatta daha güzeli, bir başkası hakkında düşünmüş oluyorlar. Sürekli onu düşünüyorlar ama, çok küçük bir kesim "neden sürekli onu düşündüğünü" düşünüyor, bu konuda kendisine sorular soruyor. Soranlar da ya çok duygusal ya da çok mantıklı. Arasında olanlar kaybediyor. "Çünkü ben onu çok seviyorum" dediğinde, zaten sorunun cevabını vermemiş oluyorsun. Şu ana kadar duyduğum en mantıklı cevap ise, "Kendimi onun yanında iyi hissediyorum". Mantıklı olma sebebi, en az derecede düşünce içermesi. Fiziksel durum; yan yana geldiğinde iyi hissediyor, yokluğunda da o iyi hissiyatı arıyor. Diğerlerine göre çok dana az psikolojik saplantı içeren bir cevap bu. Arada kalanlar ise durumda bir sıkıntı olduğunu farkediyor; ya ayrılıyor ya da şüpheden içi içini yiyor. Ama bu insanlar duygusal veya mantıklı olamadıkları için, ayrılıkları da diğerlerine nazaran daha saçma oluyor. Özellikle de o son sözler vardır ya, bitirici vuruşlar hani, saçmalığı en çok da orada piyasaya çıkıyor.

Ayrılırken söylenen "Heyecanı kalmadı" cevabı her ne kadar ayrılık cümlesi olarak çok çirkin olsa da, bilinçaltına gidildiğinde en samimi olan cümle o bana kalırsa. Çünkü kendinden kaçıp sana koştu ama; sen onu kendinden koruyamadın, ilgiyi yeterince üzerinde toplayamadın. Bunun sonucunda, düşünceleri tekrar kendine döndü, seni daha seyrek düşünür oldu. "Bilmiyorum, kafam karışık" veya "Bana biraz zaman vermeni istiyorum" cümlelerinin temelinde de bu var. Kafası karıştı, çünkü korkularıyla yüzleşti; zaman istiyor, çünkü seni düşünmeye çalışacak ve eğer yeterince kafasını meşgul edersen geri dönecek (unutamadım sendromu). En acı verici olan kısmı ise, "hata sende değil, bende". Tabi ki hata sende! Sen en dipsiz, en sığ düşüncelerinle (duygu değil bunlar, dürtü) gel bana, üzerine bir dakika düşünmeden "seviyorum seni" de, sonra da hata bende de şöyle oldu da böyle oldu. Pardon ama, ne bekliyordun? 

Çok sükür ki böyle şeyler gelmedi başıma. Aslında, bu açıdan başımdan çok fazla olay geçmediği için esip gürlüyor olabilirim, "bekara karı boşamak kolay" yaklaşımı içerisinde gibiyim biraz. Hani "duygular mantığı bastırır, işte aşk böyle bir şeydir; bilmeyen anlamaz, çekmeyen bilmez" klişeleri de vardır ya bir yandan, aslında doğrudur. Sen o kadar zaman bir kişiyi düşün, onunla ilgili hayaller kur; sonra bir anda bitsin gitsin. Bu kadar ani bir içe dönüş, kim olursa olsun, zorlar insanı. 

Ama iyi ki arkadaşlar, dostlar vardır. Hemen kafanızdaki boşluğu doldurmaya çalışırlar, teselli ederler insanı. Onlar sayesinde kendini bırakıp dış dünyaya daha çabuk dönersin, günlük kullanım ile "iyi toparlarsın". Toparlamayı ne kadar istediğin de ayrı bir konudur ya, onun hakkında da başka zaman ahkam keserim artık, ne yapalım.

İlk yazı olarak uzun mu oldu, kısa mı oldu bilemedim şimdi. Ama başlangıç ve bitiş noktalarına bakıldığında, istediğimi almış gibiyim. "Sevgi" kisvesi altındaki düşünce yapısından bahsetmek istedim biraz, oradan buradan bağladım, nihayetinde geldim konuma. Kopuk, sığ, mantıksız, alakasız ve "senin neyine aşk meşk!" olabilir. Neden endişeleniyorsam ben de, her şeyin sonu kısmet değil mi zaten?